Connect with us

Lajme

Mësimi i gjuhës gjermane – bileta për dalje nga mjerimi

Published

on

Për shumë njerëz, veçanërisht ata në Ballkanin Perëndimor, njohja e gjuhës gjermane është bileta për në tregun e punës atje, shkruan DW, përcjell PRESSonline.al

Për miliona njerëz anembanë botës, anglishtja është bërë një lloj “lingua franca” e re, pra gjuha që ata përdorin për të komunikuar me njerëz jashtë gjuhës së tyre amtare. Në botën e globalizuar dhe të digjitalizuar të kanaleve të shumta të komunikimit dhe ekonomive të ndërthurura ngushtë globalisht, njohja e gjuhës angleze është e vetëkuptueshme, mbi të gjitha në botën e biznesit dhe tek të rinjtë. Me këtë gjuhë ata mund të komunikojnë në të gjithë botën, pavarësisht se ku janë apo ku janë duke udhëtuar.

Prandaj, nuk është për t’u habitur që edhe në vendet e Ballkanit Perëndimor (BP), anglishtja është kudo gjuha e parë e huaj që mësohet në shkolla. Por menjëherë pas saj në Kosovë, Bosnjë-Hercegovinë (B-H), Kroaci apo Serbi dhe vende të tjera të BP, është gjermanishtja ajo që mësojnë shumë njerëz. Këtë konfirmon në një intervistë për DW edhe Benjamin Hexhiq, këshilltar për arsim i ministrit federal në B-H dhe kryetar i Shoqatës Ndërkombëtare të Profesorëve të Gjuhës Gjermane IDV.

Duke folur për situatën në Bosnjë-Hercegovinë, ai thotë se “ka pasur përpjekje për të futur gjuhën ruse, turke, arabe e madje edhe kineze, si gjuhë të dytë. Por të gjitha këto ishin projekte të vogla rreth të cilave u mblodhën vetëm pak studentë. Në shumicën e rasteve, anglishtja është gjuha e parë e huaj, ndërsa gjermanishtja e dyta. E për ata që studiojnë të tretën, në disa gjimnaze, atëherë është frëngjishtja.”

Gjuha dhe emigracioni

Ka disa arsye pse të rinjtë mësojnë gjermanishten, thotë Hexhiq, por më e rëndësishmja është ajo ekonomike: “Gjuha gjermane është mbizotëruese në mesin e të rinjve dhe atyre që duan të studiojnë dhe të punojnë diku në një zonë gjermanishtfolëse. Kjo është veçanërisht e vërtetë për Evropën Juglindore, por edhe për disa vende të tjera, si India apo Afrika Sub-Sahariane. Ata mësojnë shumë gjermanisht atje, sepse është një lloj bilete për të dalë nga mjerimi dhe për një botë më të mirë.”

Statistikat tregojnë se 50,000 deri në 60,000 të rinj largohen vetëm nga B-H çdo vit, shumë prej tyre në Gjermani, Austri apo Zvicër. Kjo është sa një qytet i vogël në B-H çdo vit. Problemet janë serioze, paralajmëron Hexhiq: “Dalja e të rinjve nga Kroacia, Serbia dhe Bosnjë-Hercegovina është shumë e madhe. Na vjen mirë që gjermanishtja po mësohet, por do të donim që mësimi i gjuhës të mos jetë vetëm në një drejtim. Do të donim që ajo të jetë si një shkëmbim kulturash, që ne mund të jetojmë më mirë edhe në Ballkan dhe jo të vijmë në Gjermani për të jetuar më mirë. Do të doja që të rinjtë që vijnë këtu dhe fitojnë kompetenca, dhe më pas të kthehen në vendet e tyre, që të ketë lëvizshmëri dhe shkëmbim kulturor, sepse kështu mund të ndërtojmë një botë më të mirë.”

Lidhjet kulturore

Megjithatë, nuk qëndron gjithmonë vetëm motivi ekonomik pas dëshirës për të mësuar gjermanishten. Në Kroaci, Serbi apo Bosnjë-Hercegovinë, që nga koha e Austro-Hungarisë, ka pasur lidhje të shumta familjare me Gjermaninë apo Austrinë. Kultura gjermane perceptohet si e rëndësishme dhe interesante, e kjo u forcua më tej gjatë luftërave të viteve 1990. Në atë kohë, rreth 800,000 njerëz u larguan vetëm nga B-H, shumica e tyre në vendet gjermanishtfolëse. Shumë prej tyre janë kthyer në vendlindje dhe kanë sjellë me vete edhe gjuhën gjermane, thotë Hexhiq: “Ka shumë lidhje familjare dhe miqësie, njerëzit kanë nevojë të komunikojnë në gjermanisht – nuk janë vetëm arsye ekonomike dhe afariste. “

Të mësuarit e një gjuhe gjithmonë ka të bëjë me njohjen e kulturës që shfaqet në atë gjuhë. Dhe këtu, në shkallë globale, gjuha gjermane është nën presion të madh nga anglishtja, e cila dominon kulturën bashkëkohore – muzikën pop, filmat apo video-lojërat. Dhe nuk duhet të anashkalojmë faktin se ka gjuhë botërore me një numër kaq të madh folësish – si, për shembull, kinezishtja ose spanjishtja – që në krahasim me to, gjuha gjermane është në të vërtetë e vogël. Në të gjitha këto gjuhë, sigurisht që përhapet edhe kultura.

Por në zonën e Ballkanit Perëndimor, gjermanishtja ende perceptohet si një gjuhë e madhe dhe e rëndësishme. “Edhe pse në ditët e sotme është e vështirë të përcaktosh qarqet kulturore dhe të dallosh se nga vjen ndikimi. Por në vendet e Ballkanit Perëndimor, prania e kulturës gjermane apo austriake është e dukshme në jetën e përditshme”, thotë Hexhiq dhe shton: “Është e vështirë të thuash qartë se cilli është shkaku kryesor, por gjermanishtja ka hyrë në B-H si pjesë e kulturës. Është e pamohueshme që vendi është i orientuar drejt Evropës, drejt Perëndimit dhe drejt zonës gjermanishtfolëse. Kjo është e qartë edhe në media, duket nga mënyra e veshjes, zinxhirët e blerjeve… Ky ndikim është i madh.”

Autenticiteti i gjuhës

Deri në vitet 1980, në zonën e Ballkanit Perëndimor, por edhe gjetkë në botë, metoda e përkthimit gramatikor të mësimit të gjuhës ishte mbizotëruese: rregullat gramatikore dhe leksiku mësoheshin përmendësh, praktika konsistonte kryesisht në praktikimin e përkthimit. Megjithëse bënte të mundur leximin dhe shkrimin në një gjuhë të huaj, përdorimi aktiv i saj shpesh ishte shumë i kufizuar.

Kjo ka ndryshuar ndërkohë, shpjegon Hexhiq: “Sot, mësuesit përdorin media të ndryshme audio-vizuale dhe një qasje induktive. Ata flasin me nxënësit, duke u përpjekur t’i afrojnë ata me origjinalitetin e gjuhës. Është e vështirë të zotërosh gjuhën nëse nuk ke kontakt, nëse nuk e flet ate. Mediat janë shumë të rëndësishme. Kemi gjithnjë e më shumë studentë që mësojnë gjermanisht duke parë seriale ose duke dëgjuar muzikë. Mësimi fokusohet në bisedën me studentët në gjermanisht.”

Programi i mësimit të gjuhës së DW i ndihmon mësuesit në këtë. Kjo, thekson Hexhiq, është veçanërisht e rëndësishme kur bëhet fjalë për gjuhët e vogla: “Është shumë e dobishme që DW, në pjesën që merret me mësimin e gjuhës, të ketë përmbajtje edhe në gjuhën boshnjake. Kjo është shumë e rëndësishme për një gjuhë kaq të vogël.”

Përveç kësaj, thotë Hexhiq, programi i leximit të ngadaltë është shumë i suksesshëm. “Në disa vende, nuk përdoret vetëm për të mësuar gjuhën, por edhe për të praktikuar përkthimin simultan. Këto përmbajtje janë shumë të mirëseardhura për ata që duan të mësojnë gjuhën,” thekson Benjamin Hexhiq, kryetar i Shoqatës Ndërkombëtare të Profesorëve të Gjuhës Gjermane IDV.

Continue Reading

Lajme

VLEN emëron pesë profesorë universitar për zv/ministra

Published

on

By

Nga gjithsej 7 zv. ministra të cilët vijnë nga radhët e Koalicionit VLEN, pesë nga këta janë nga bota akademike, profesorë universitarë.

Flakron Bexheti, doktor shkence do të jetë zv/ministër i Bujqësisë, Kaltrina Zekolli, doktor shkence do të jetë zv/ministre e Transportit, Lulzim Aliu, doktor shkence do të jetë zv/ministër i Arsimit, Astrit Iseni, doktor shkence është caktuar të jetë zv/ministër në MPB, si dhe Safije Sadiki Shaini zv/ministre e Sportit, është doktorante dhe ligjëruese në universitet.
Sedat Sulejmani është emëruar zv/ministër i Kulturës, ndërsa Elfete Ismaili është emëruar zv/ministre e Mbrojtjes, të dy profesionistë të shquar.

Flakron Bexheti është ligjërues në Universitetin “Nënë Tereza”, njëjtë Kaltrina Zekolli dhe Safije Sadiki Shaini. Astrit Iseni është ligjërues në Universitetin e Tetovës “Fadil Sulejmani” dhe Lulzim Aliu i cili ligjëron në Universitetin “Kirili dhe Metodi”.

Continue Reading

Lajme

Fetai: BDI ka shkelur çdo parim të Marrëveshjes së Ohrit!

Published

on

By

Zv.kryeministri për qeverisje të mirë, Arben Fetai, ka komentuar paralajmërimet se kryetari i BDI-së Ali Ahmeti ka angazhuar një ekip ndërkombëtar, i cili është duke punuar në disa ide të propozuara për të pamundësuar mosrespektimin e vullnetit të votuesve në të ardhmen dhe shkeljen e frymës së Marrëveshjes së Ohrit.

Në një prononcim për gazetën LAJM, këto paralajmërime të BDI-së, Fetai i quajti manovra për marketing politik.

Ai kujtoi se në të kalurën Ahmeti kishte paralajmëruar se do të angazhonte edhe ekipe të CIA-s dhe FBI-së për zbardhjen e rasteve të montuara.

“Ne jemi mësuar me lojëra të tilla, deklarata pompoze nga ana e BDI-së. I mbani mend rastet e montuara politike, ku sa herë kanë thënë që do e thërrasin FBI-në, CIA-n… Por, në fakt këto janë vetëm manovra marketingu të dëshpëruara sepse mendoj se BDI-ja ende nuk është mësuar me faktin që është në opozitë dhe do t’i duhet pak kohë të ambientohen në rolin e saj të ri. Sa i përket faktorit ndërkombëtar, e kemi dëgjuar deklaratën e ambasadores amerikane në vend, zonjës Ageler, por edhe ambasadorët tjera, të cilët e thonë shumë qartë atë që e themi ne, se për të formuar qeveri nuk ka ligj që e parasheh se BDI duhet të jetë doemos në Qeveri. Ne kemi legjitimitet të fortë, 107 mijë vota të pasta shqiptare të cilat na japin legjitimitetin e plotë për të bërë punën tonë dhe për të zbatuar programin e koalicionit VLEN dhe programin qeveritar, në mënyrë që të sjellim një ndryshim të prekshëm për secilin qyetarë të këtij vendi dhe veçanërisht shqiptarët të cilët kanë kërkuar ndryshim për dy dekada me radhë. Ata thirren në Marrëveshjen e Ohrit dhe luftën e vitit 2001 ndërkohë që kanë shkulur çdo parim nga përpjekja e tyre për të viteve të pasluftës”, tha Fetai për gazetën LAJM.

Continue Reading

Lajme

Fetai numëron vendimet nga mbledhja e djeshme e Qeverisë: 100 miljon euro për komunat shqiptare, rritje e pensioneve, mbyllja e kazinove online, shënimi i Marrëveshjes së Ohrit

Published

on

By

Në një intervistë sot, zv/kryeministri për Qeverisje të mirë dhe Transparencë Arben Fetai ka numëruar vendimet e djeshme të mara në mbledhjen e Qeverisë që janë në favor të shqiptarëve. Nga rebalansi i buxhetit gati 100 milion euro investime për projekte infrastrukturore do të ndahen për komunat shqiptare, rritja e pensioneve me 5000 denare, interpretimi autentik i ligjit për kazinote, qe do të mbyll menjëhere lazinot online dhe zvogëlojë numrin e kazinove fizike për 50-70% dhe të tjera
Në seancën e djeshme të qeverisë së Maqedonisë së Veriut, u morën vendime qenësore për zhvillimin e mëtejshëm të politikave të VLEN.
Në këtë seancë:

Janë emëruar 10 drejtorë të rinj nga Koalicioni VLEN; individë të përkushtuar të cilët do të sjellin energji dhe ide inovative në institucionet përkatëse.

Qeveria e RMV angazhoi Ministrinë e Financave të bëjë interpretimin autentik të Ligjit për lojërat e fatit; Intepretimi autentik mundëson largimin e kumarit nga shtëpitë tona, me mbylljen e menjëhershme të on-line kazinove dhe zvogëlimin e kazinove dhe bastoreve nga 50-70%.

Në cilësinë e zv.kryeministrit të parë, Izet Mexhiti u zgjodh koordinator i organizimit të ngjarjeve për shënimin e Marrëveshjes Kornizë të Ohrit.

Continue Reading

TOP Lajme