Lajme
Nga komunat te spitalet, borxhet nuk kanë fund!

Borxhi i ndaj tatimorëve dhe borxhi i brendshëm së bashku tejkalon shumën prej 930 milion euro dhe së paku me 50 milion euro rimbursime të TVSH-së që presin kompanitë në periudha të ndryshme, e sjell një borxh të brendshëm prej afër një miliardë euro.
Sipas të dhënave më të fundit nga Drejtoria e të Ardhurave Publike (ZAP), borxhi neto total i debitorëve të deklaruar tatimorë në Maqedoni arrin në 14.02 miliardë denarë (rreth 228 milionë euro) deri në nëntor 2026. Analizat nga ekspertët ekonomikë dhe tatimorë tregojnë një rritje të vazhdueshme të këtyre detyrimeve, ku pjesa më e madhe i atribuohet TVSH-së së papaguar dhe kontributeve shoqërore.
Bëhet fjalë për borxh-neto të përgjithshëm të 5.200 qytetarëve dhe kompanive në Maqedoni për taksa dhe detyrime doganore të papaguara. Sipas listës së debitorëve të nëntorit të publikuar nga Zyra e të Ardhurave Publike, krahasuar me të dhënat e mëparshme, numri i debitorëve është rritur me 60, ndërsa borxhi i përgjithshëm është rritur me 83.15 milionë denarë. Lista përfshin 2,006 persona juridikë dhe 3.194 individë. Bëhet fjalë për borxhe të papaguara deri më tetor të këtij viti. Nga ana tjetër, mbi 800 komuna, ministri, agjenci, kompani shtetërore, shkolla, institucione shëndetësore publike, agjenci, gjykata, qendra për punë sociale dhe fonde kanë raportuar se kanë detyrime të prapambetura, por të papaguara, prej mbi 712 milionë euro.
Me fjalë tjera borxhi i ndaj tatimorëve dhe borxhi i brendshëm së bashku tejkalon shumën prej 930 milionë euro dhe së paku me 50 milionë euro rimbursime të TVSH-së që presin kompanitë në periudha të ndryshme sipas pohimeve të LSDM-së opozitare, sjell një borxh të brendshëm prej afër një miliardë euro.
Gjithashtu trendi i rritjes së borxhit të brendshëm nuk ndalet. Detyrimet e vonuara, por të papaguara të institucioneve në nivel qendror dhe lokal, ndërmarrjeve publike, komunave dhe kompanive shtetërore, kujdes shëndetësor. Në Shëndetësinë Publike në fund të shtatorit, detyrimet e papaguara arritën në gati 157 milionë euro. Detyrimet e papaguara të komunave, janë mbi93 milion euro, ndërmarrjet komunale kanë borxhe mbi 105 milionë euro e kështu me radhë. Së pari, shpallet prokurimi, pastaj paratë ripërdoren dhe kur arrin fatura, buxhetit nuk i mbetet asgjë për të paguar. Kështu, sipas ekonomistit Viktor Mitevski, krijohet borxhi i brendshëm i shtetit. Ai thotë se edhe shteti ka ligje dhe mekanizma kontrolli, por ato shpesh trajtohen si një formalitet burokratik, në vend që të jenë një mjet për menaxhim dhe llogaridhënie. Problemi fillon në planifikim, kur parashikohen të ardhura që realisht nuk mund të mblidhen dhe hapet hapësirë për detyrime që nuk mund të paguhen me asgjë. Ligji i ndalon institucionet të marrin përsipër detyrime nëse nuk kanë para të parashikuara në buxhet. Megjithatë, meqenëse sistemi i kontrollit ende nuk është plotësisht funksional, paratë mund të devijohen dhe rregulli mund të anashkalohet, shpjegojnë ekspertët. Mitevski beson se, përveç kontrollit teknik, duhet të ketë përgjegjësi të dukshme për këdo që ka miratuar ose zbatuar një vendim të tillë.Finance Think vlerëson se detyrimet e vonuara dhe të papaguara janë një hallkë e dobët në disiplinën fiskale. Instituti sugjeron që ato të përfshihen në llogaritjet e borxhit publik dhe deficitit dhe të regjistrohen sapo të lindin.Ndër rekomandimet e tyre është përfshirja e detyrimeve të vonuara në borxhin publik dhe deficitin buxhetor përmes zbatimit të Sistemit Evropian të Llogarive (ESA 2010), i cili do të sigurojë transparencë dhe pajtueshmëri më të madhe me standardet evropiane. Për më tepër, pajtueshmëria me Standardet Ndërkombëtare të Kontabilitetit të Sektorit Publik (IPSAS) është e nevojshme për të paraqitur një pamje të saktë dhe të plotë të situatës financiare të institucioneve publike. Është e nevojshme të vendosen kritere të qarta llogaridhënieje dhe sisteme matjeje të performancës në ndërmarrjet publike, të cilat do të inkurajojnë një menaxhim më efikas dhe do të kufizojnë akumulimin e detyrimeve të reja. Analiza e Finance Think rekomandon futjen e sanksioneve më të rrepta për menaxherët që krijojnë detyrime përtej parashikimeve të miratuara të buxhetit, me qëllim parandalimin e sjelljes së papërgjegjshme dhe forcimin e disiplinës fiskale. (koha.mk)
16:09
Tronditëse në Shkup: Dy burra, 47 dhe 62 vjeç, dyshohen për abuzim seksual ndaj një fëmije nën 15 vjeç
16:04
Ligji për të gjithë, fatura për shqiptarët?
13:29
Këshilltarët e ASH-së, në Çair me iniciativë për lehtësimin e barrës financiare të çifteve të reja, kërkohet lirim 100% nga tatimi komunal
12:49
Taravari: Tash të jesh në #VLEN është e turpshme
Të Gjitha Lajmet
Më të Lexuarat
01
Shtatë raste të femicidit brenda një viti
02
Tronditëse në Shkup: Dy burra, 47 dhe 62 vjeç, dyshohen për abuzim seksual ndaj një fëmije nën 15 vjeç
03
Edi Rama mbështet kërkesën e Sofjes: Bullgarët të përfshihen në Kushtetutën e Maqedonisë
04
Parashikimi i motit
05
Arrestohet 39 vjeçari nga Banjica e Poshtme, dërgonte mesazhe dhe video kërcënuese, i kërkonte para një burrit nga Gostivari

Lajme ditore
Shtatë raste të femicidit brenda një viti

Lajme
Tronditëse në Shkup: Dy burra, 47 dhe 62 vjeç, dyshohen për abuzim seksual ndaj një fëmije nën 15 vjeç

Lajme
Ligji për të gjithë, fatura për shqiptarët?

Lajme ditore
Këshilltarët e ASH-së, në Çair me iniciativë për lehtësimin e barrës financiare të çifteve të reja, kërkohet lirim 100% nga tatimi komunal

Lajme
Taravari: Tash të jesh në #VLEN është e turpshme

Lajme
Fyerja e kolegëve në punë mund të dënohen deri në një vit burg në Maqedoninë e Veriut

Lajme
LSDM: Mickoski planifikon ta zhysë shtetin në borxh edhe 2 miliardë euro në vitin 2027




